Wywiad z Marszalkiem E. Smiglym-Rydzem dziennikarki amerykanskiej Mary Heaton Vorse  

 

O ile Niemcy trwac beda przy swoich planach w sprawie Gdanska

Polska podejmie walke, nawet gdyby miala sie bic sama.
                                                              
W wywiadzie tym Marszalek Smigly-Rydz oswiadczyl m.in.: '' Wyczerpiemy wszystkie metody zalatwienia kwestii Gdanska w sposob pokojowy, ale o ile Niemcy trwac beda przy swoich planach Anschlussu Polska podejmie walke, nawet gdyby miala sie bic sama i bez sojusznikow. Caly narod jest zgodny co do tego. 

Jest on gotow walczyc o niezawislosc Polski do ostatniego mezczyzny i do ostatniej kobiety, bo gdy mowimy, ze bedziemy sie bic o Gdansk, rozumiemy przez to, ze bedzioemy walczyc o nasza niepodleglosc. Gdansk jest konieczny dla Polski. Kto kontroluje Gdansk, kontroluje nasze zycie ekonomiczne. Nasz handel plynie przez Gdansk i Gdynie. 

Kto kontroluje Gdansk, kontroluje Gdynie. Posiadamy tylko male ujscie do morza - 140 km. W ubieglym roku 16 mil. ton naszego stale rosnacego handlu przeszlo przez, przez te dwa porty. Zajecie Gdanska przez Niemcy byloby aktem przypominajacym nam rozbior Polski. Z tego powodu zarzadzilem przed 4 miesiacami mobilizacje, gdy kanclerz Hitler ponowil swe zadania, dotyczace Gdanska i Pomorza. Prosze mi wierzyc, ze mobilizacja ta nie byla tylko demonstracja. Wowczas bylismy gotowi, gdyby to bylo konieczne, na wojne.''.

 
Zapytany przez p. Vorse, w jaki sposob osiagnieta zostala nadzwyczajna jednosc i spokoj narodu polskiego, Marszalek Smigly-Rydz odpowiedzial :
'' Posiadamy spokoj narodu ktory powzial decyzje, ze wystapi do wojny , o ile zostanie do tego zmuszony. Doszlismy do tej na podstawie naszych dawnych cierpien. W Polsce nie ma ani jednego czlowieka w wieku 40, ktory nie pamietalby co to znaczy nie posiadac niepodleglosc. Tym tlumaczy sie niezlomne stanowisko calego narodu bez wyjatku.
 

Marszalek Pilsudski poswiecil swe zycie na rozwijanie uczucia narodu i patriotyzmu ludu polskiego. Pracowal bez przerwy nad zjednoczeniem Polski. Praca moja w ciagu ostatnich 4-ch lat polega na kontynulowaniu Jego zadania. Staralem sie laczyc narod i dac armii poczucie jej wysokiej misji, jako strazniczki naszych swobod. Kazdy polski chlopiec, ktory uczy sie modlitwy, uczy sie takze, iz powinien stac sie dobrym zolnierzem, aby mogl bronic swego kraju. 

Nie jest to militaryzm, lecz szlachetne poczucie obowiazku, zrodzone z naszego niebezpiecznego polozenia geograficznego, ktore wymaga od kazdego Polaka jak najwyzszych zalet obywatelstwa i zolnierza.

 

Prosze spojrzec - oswiadczyl w dalszym ciagu Marszalek Smigly-Rydz - na mape. Nasze polozenie i nasza historia czynia z obrony naszej wolnosci zywotny problem, ktory zawsze lezal na sercu wszystkim Polakom. Doswiadczylismy co to znaczy zyc bez wolnosci i raczej umrzemy, anizeli utracimy znowu te wolnosc. Nie ma w Polsce ani jednego czlowieka, ktory nie podzielilby jej wiary''.

 
Na zapytanie w sprawie stosunkow z sasiadami Marszalek Smigly-Rydz oswiadczyl :
'' Jest to kwestia, na ktora trudno jest odpowiedziec. Male panstwa baltyckie prawdopodobnie nie pragnelyby sie eksponowac na niebespieczenstwo i zachowalyby scisla nieutralnosc. Co zas dotyczy Rosji, to posiadamy z nia pakt nieagresji i traktat handlowy, ale dostawa surowcow z tego kraju zalezalaby niewatpliwie od szeregu czynnikow. 

Rosja wyciagnie najpierw z obecnej sytuacji mozliwie jaknajwieksze ilosci korzysci. Rumunia jest naszym sojusznikiem, a nasza przyjazn z Wegrami jest historyczna. Nie wierze, aby Wegrzy zezwolili wojskom niemieckim zaatakowac nas poprzez granice wegierska. Nie przypuszczam tez, aby Wegry wziely udzial w wojnie przeciw nam''.

 
Na zakonczenie, gdy p. Vorse zapytala, czy stanowisko Polski nie dodalo otuchy mniejszym panstwom, ktore pragna zachowac swa niezaleznosc, Marszalek Smigly-Rydz odpowiedzial :
 

'' Mamy wszelkie powody tak przypuszczac. W kazdym razie, o ile o nas chodzi, walczyc bedziemy o zachowanie naszej wlasnej niepodleglosci w kazdym wypadku nawet bez sojusznikow''. [ PAT ]

 
                                           Glosy prasy angielskiej
 
LONDYN, 19.7.1939 - '' News Chronicle'' na tle wywiadu, udzielonego temu dziennikowi przez Marszalka Smiglego-Rydza, zamieszcza nastepujace uwagi redakcyjne :
'' Polska postanowila walczyc o Gdansk, oswiadczyl Marszalek w wywiadzie '' News Chronicle'', nawet jezeli ma walczyc sama. Oswiadczenie Marszalka jest potwierdzeniem, niejednokrotnie  zadeklarowanym, zdecydowania narodu polskiego. W Warszawie prasa podkreslila, ze niezaleznie od tego jak plan zostalby przyjety jego proba wcielenia Gdanska do Rzeszy, tego rodzaju wcielenie uwazane byloby przez Polske jako niedopuszczalne i doprowadziloby tylko do jednego rezultatu. 

Te kategorie deklaracji - ciagnie dziennik - poczynione zostaly w sposob znamienny w chwili, gdy szerzone sa znowu pogloski o rzekomych przetargach o Gdansk. Wysuwane sa bezpodstawne twierdzenia, ze znowu zanosi sie na uspokojenie droga koncesji. Narod Polski - konczy dziennik - ponownie, podkreslajac w danej chwili swe zdecydowanie, posiada zjednoczone poparcie W. Brytanii i Francji. Niechaj Berlin zanotuje sobie ten fakt''.

 

Korespondent dyplomatyczny '' Manchester Guardian'' pisze, ze ze strony polskiej nie ma sklonnosci do przyjecia rozwiazania, ktora by zmienilo miedzynarodowy statut Wolnego Miasta, aczkolwiek Polska nie bylaby przeciwna porozumieniu na tematy drobnych spornych punktow. Ze strony rzadow brytyjskiego i francuskiego nie podejmowano zadnej proby wywarcia na Polske wplywu celem doprowadzenia do rozwiazania miedzy Polska a Niemcami. Polska zajela stanowcze stanowisko. [ PAT ]

 
 
Gazeta Polska - czwartek, 20 lipca 1939 r.

 

 

wiecej infromacji:  kontakt z nami:
  info@videofact.com     videofact@videofact.com  

VideoFact polska strona  

tel:  (212) 567-6099
fax: (212) 569-0088

 
All rights reserved. VideoFact 1999